Koninginnedag 2009 of het publiek als informatiebron

Net als heel veel mensen in het land keek ik donderdag 30 april op tv naar de gebeurtenissen rondom Koninginnedag te Apeldoorn. Om tien voor twaalf was te zien hoe een zwarte Suzuki Swift zich door de haag van publiek boorde en vervolgens tot stilstand kwam tegen het monument De Naald. Vanuit een andere camerahoek was de bus met de koninklijke familie te zien en de reacties van de familieleden op het moment dat het gebeurde. Direct schoot er door mijn hoofd dat het hier om een aanslag tegen de koninklijke familie moest gaan en dat zij daar dus ternauwernood aan was ontsnapt.

Wending

Koninginnedag kreeg plotseling een geheel andere wending en stond vanaf dat moment in het teken van het in veiligheid brengen van de koninklijke familie, hulpverlening aan de slachtoffers uit het publiek en het zoeken naar een antwoord op de vraag hoe dit kon gebeuren. Naarmate de dag vorderde, werd steeds meer duidelijk dat het om een actie van een eenling ging, waarvan het motief niet helder was. Diverse speculaties deden de ronde, maar de exacte motivatie om tot een dergelijke actie over te gaan zal in verband met het overlijden van de dader waarschijnlijk een mysterie blijven.

Voorkomen

Vooruitlopend op de uitkomsten van alle onderzoeken die inmiddels gaande zijn, vroeg ik me af of een dergelijk incident in de toekomst is te voorkomen. Kun je evenementen met een open karakter tegen dergelijke acties beveiligen? Het weren van voertuigen die met een bepaalde snelheid als projectiel worden gebruikt, vergt fl inke bouwkundige aanpassingen zoals betonnen roadblocks en dergelijke. Afhankelijk van de omvang van het af te sluiten gebied en de hoeveelheid toegangswegen tot het gebied, gaat het dan om behoorlijke ingrepen. Dergelijke maatregelen zijn om die reden niet altijd haalbaar. Aan de andere kant geldt deze gebeurtenis inmiddels als een voorstelbaar risico tijdens evenementen en zullen er maatregelen tegen moeten worden getroffen. Tijdens de analyses en beschouwingen op radio en televisie kwam onder meer naar voren dat informatie omtrent een dergelijke actie van een eenling niet voorhanden is als hij hierover niet met iemand communiceert. Hierdoor is het zeer lastig om in de voorbereiding van een evenement met een dergelijke dreiging rekening te houden. Het kan altijd gebeuren, maar als het in een bepaalde setting nog nooit is gebeurd én er geen signalen zijn dat een dreiging van dien aard aanwezig is, dan is het logisch dat het risico niet als zodanig wordt erkend.

Informatie

Het aspect waar het daarbij om draait is informatie. Hoe verkrijg je de benodigde informatie om tijdig te kunnen reageren? Volgens mij door meer gebruik te maken van het publiek als informatiebron. Het kenmerk van een evenement is dat er veel mensen op afkomen. Het grootste deel van het publiek komt voor het evenement en gedraagt zich ook op een manier die past bij het evenement. Maar als er tussen het publiek iemand is die daar met andere bedoelingen is, zal hij gedrag vertonen dat afwijkt ten opzichte van de menigte. Iemand die een aanslag aan het voorbereiden is en de laatste details invult voordat hij zijn slag besluit te slaan, gedraagt zich anders. Is er iemand in het publiek die dergelijk afwijkend gedrag opvalt en deze informatie terecht doet komen bij de juiste mensen, dan kan er mogelijk tijdig worden ingegrepen. Om dit te bereiken moet het publiek in de eerste plaats bewust worden van de risico’s: wat kan tijdens een evenement allemaal gebeuren en op welke wijze? Vervolgens moet een telefoonnummer bekend zijn waar informatie over afwijkend gedrag kan worden gemeld.

MeekijkenMet de bewustwording van het publiek en heldere communicatielijnen maakt de beveiliging van een evenement plotseling gebruik van duizenden ogen die meekijken en afwijkingen melden. Functionarissen belast met de beveiliging kunnen de verkregen informatie analyseren, beoordelen en ingrijpen voordat het incident zich voltrekt.

Jan van Twillert CPP is beveiligingsexpert bij Promundo

Gepubliceerd in Security Management nummer 6 juni 2009

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: